Kur’an ve sünnet bu konuda bize, iyi düşünüp sonra istekte bulunma terbiyesini öğretir. Öfke ve acele ile hareket ettiğimiz zaman, zararlı çıkacağımızı, neticede pişman olacağımızı, teenni ile hareket etmenin, çok daha iyi olacağını haber verir. Bilhassa insan fıtratında olan aceleciliğin iyi bir şey olmadığını öğütler:

“İnsan (karakteri gereği) aceleden (acele hareket etme duygusuyla) yaratılmıştır” (el-Enbiya, 21/37).

İlim adamları, bu konu ile ilgili olan diğer ayetleri de dikkate alarak, bu ayetin hakkında farklı yorumlarda bulunmuşlardır.

a- Kurtubî’ye göre, acele üzerine oluşturulup acele olarak yaratılmıştır.

b- İbn Kesir’e göre, insan çogu işlerinde ve durumlarında acelecidir.

c- Alâaddin Ali’ye göre, insanın yapısı ve aceleden olarak yaratılması tabiatının acelecilik üzere kurulması ile ilgilidir.

d- er-Razî’ye göre, insanlar aceleci olarak yaratılmışlardır. Yani acelecilik onların huyu ve karakteridir.

e- Himyeri lûgatına göre, insan çamurdan yaratılmıştır. Çünkü “acel” bu lûgata göre çamur demektir.

f- Ahfeş’e göre, insan ivedi bir emirle yaratılmıştır ki o, “kün” emridir. Bu son iki yorum pek itibâr görmemiştir.

g- İnsan çoğu zaman sabırsızlık gösterdiği için, sanki aceleden yaratılmıştır. Bu tabir, sabırsızlığın mübalağa ifâde eden şeklidir (er-Razî, et-Tefsiru’l-Kebir, Mısır 1937, XXII. 171 vd.; et- Taberî, Camiu’l-Beyân, Mısır 1954, XVII, 26 vd.; el-Kurtubî, el-Camiu li-Ahkâmi’l-Kur’ân, Kahire 1967, XI 288 vd.; İsmail b. Kesir, Tefsiru’l-Kur’âni’l-Azim, Beyrut 1969, III, 178 vd.).

Böylece Kur’ân- Kerim’in tam otuzyedi yerinde insanın aceleci olduğu, birçok şeyleri acele edip istediği açıklanarak bunun, insanın mayasında doğuştan bulunduğuna işâret edilmiştir.

Ayrıca bu konuda, ilgili ayeti açıklar mahiyette başka bir ayette şöyle buyurulmaktadır: “İnsan hayra duâ eder gibi, kötülük için duâ eder. Zaten çok acelecidir” (el-İsra, 17/11).

İbn Abbas’tan rivâyet edildiğine göre, Hz. Peygamber (s.a.s) ashapdan birine (Eşec Abdulkays’e) şöyle buyurmuştur: “Sende iki özellik var. Allah onları sever: Hilm (yumuşaklık, şefkatli olma) ve teenni.”

el-Müzenî’nin rivâyet ettiğine göre, Hz. Muhammed (s.a.s) “İktisatlı olma, teenni ile, güzellikle ve doğru dürüst hareket etme, peygamberliğin hasletlerindendir” buyurmuştur.

Abdulmuhaymin’in babasından ve onun da dedesinden naklettiğine göre, sevgili Peygamberimiz (s.a.s) “Teenni ile hareket etmek Allah’tan ve acele ile hareket etmek de şeytandandır” (et-Tirmizî, es-Sunen, Birr, 66) buyurmuştur.

Ebû Hureyre’den rivâyet edildiğine göre, Hz. Muhammed (s.a.s) şöyle buyurmuştur: “Makbul olanı, acele ile hareket etmek değil, insanın gazab ve sinirlenme halinde, nefsini yenerek teenni ile hareket etmesidir” (Muhammed b. Allan, Delilu’l-Falihin, Mısır 1971, I, 189).

Habbab b. Eret’in şöyle dediği rivâyet edilmiştir: Hz. Peygamber (s.a.s) Kâbe’nin gölgesinde bürdesine sarıldığı bir sırada, ona sıkıntılarımızı arzedip şikayette bulunduk ve “Bizim için Allah’a yalvarıp dua etmez miydiniz?” dedik. O, şu cevabı verdi: “Sizden evvelki ümmetlerin zamanında, adam toprağa gömülür, demir testerelerle vücudu ikiye bölünür ve eti kemiğinden ayrılırdı. Fakat bu onu dininden, imânından çevirmezdi. Vallahi Allah bu işi (dini) tamamlayıp kemâle erdirecek. Öyle ki, insanlar San’a'dan Hadramevt’e kadar hiç bir şeyden korkmadan gidecekler. İnsanlar yalnız Allah’tan korkacaklar ve koyunları için, dağ başındaki kurttan çekinecekler. Fakat siz acele ediyorsunuz (teennide bulunmuyorsunuz)” (Muhammed b. Allan, Delilu’l-Falinîn, I, 175)

Selam ve dua ile kalın.
Esselamünaleyküm.

NOT: YAZIYI AYNEN BLOGLARINIZA KOPYA EDERSENİZ SEVİNİRİZ. ÖNCE BU DUYURU METNİNİ VE O GÜNDE BAYRAĞIN VE VATANIN KİMLERE AİT OLDUĞUNU GÖSTERELİM BU HAİN CAMBAZLARA HAYIRLISI İLE…